Jaisalmer
Gouden stad in de woestijn
© D.S.F. Production
Jaisalmer
Jaisalmer, ook “The Golden City” genoemd vanwege het
zandtapijt dat de stad een gele gloed geeft en door de
goudgele zandstenen monumentale gebouwen bij zonsopkomst
en zonsondergang een magische gloed krijgt, schittert in het
midden van de uitgestrekte Tharwoestijn.De stad werd in 1156
gesticht door de Rajput-heerser Rawal Jaisal van de Bhati-
dynastie en groeide uit tot een belangrijk handelscentrum op
de oude zijderoute en karavaanroutes tussen India, Centraal-
Azië en het Midden-Oosten.
Jaisalmer
Jaisalmer is een stad in de Indiase deelstaat Rajasthan. De stad ligt in het gelijknamige district Jaisalmer waarvan ze de hoofdstad is Oppervlakte: 62.38 km² Inwoners: 65.471 inwoners
Info
Wie de zanderige Tharwoestijn doorkruist, stuit op een aantal oude
indrukwekkende middeleeuwse burchten en steden die oprijzen uit de
woestijnvlakte, zo ook de versterkte stad Jaisalmer. Achter de dikke muren staan
de weelderige paleizen van zij die het gebied eertijds bestuurden. Gebouwd op
de Tricuta heuvel is Jaiselmer een echt bastion. Via een stijloplopende
kronkelende weg en verschillende toegangspoorten gaat het naar het koninklijke
paleis dat beschermd wordt door een dikke omwalling. Eens door de Hawa Pol,
de poort der winden, kom je op het plein van de openbare ontvangsten. Hier
staat ook het koninklijk paleis. Vanop de weelderig versierde balkons spraken de
Rajput-heerser het volk toe, of volgde spektakels en trouwpartijen beneden op
het plein. De koninklijke vertrekken bevinden zich 100 meter boven de
marktplaats. Aldus konden ze gemakkelijk afgesloten worden in geval van
aanvallen of een paleisrevolutie. Er zijn ook verschillende rijkversierde
jaïnistische tempels, gebouwd dankzij de milde giften van rijke Marwari's, een
invloedrijke handelsgemeenschap uit de regio Marwar.
Een groot deel van de bevolking woont nog steeds in Jaisalmer Fort, een van de weinige bewoonde forten ter wereld. De huizen met een terras en een
plat dak zijn gebouwd in smalle steegjes en worden nog steeds als woonhuis gebruikt. Het ganse gezin woont in een enkele kamer. Overdag wordt op het
terras gekookt en ‘s nachts doet het dienst als slaapkamer. De havelis, oude koopmanshuizen, daarentegen zijn rijkelijk versierd met gedetailleerd
snijwerk, delicate mazen en balkons. Het snijwerk is zo fijn dat het lijkt op houtsnijwerk, maar het is volledig van zandsteen. Een technisch detail is dat de
stenen niet met cement zijn verbonden, maar met pen-en-gatverbindingen, waardoor de gebouw al meer dan 200 jaar stevig recht staan. Patwon Ki
Haveli, het "Gouden Kasteel", is een complex van vijf havelis gebouwd door Guman Chand Patwa, een rijke handelaar in goud, zilver en fijn brokaat, voor
zijn vijf zonen. De bouw van dit paleisachtig huis met zeer fijn bewerkte gevels nam 50 jaar in beslag. Nathmal Ki Haveli, bekend om zijn ongelooflijke
symmetrie of het gebrek daaraan, werd gebouwd door de broers Hulu en Lathi. Bij de ingang staan twee levensgrote olifanten uit gele zandsteen. De
muren en balkons zijn versierd met afbeeldingen van bloemen, vogels en geometrische vormen. Salim Singh Haveli, gebouwd door de premier Salim
Singh, weerspiegelt zijn enorme rijkdom en zijn grenzeloze ambitie. De bovenste verdieping; omringd door prachtig balkons en blauwe koepels, heeft een
dak met een boogvorm die doet denken aan een dansende pauw. Deze architectonische juweeltjes zijn het werk van de Silavats, professionele
architecten en meester-steenhouwers, die de vaardigheid hadden om met beitels en hamers de harde zandsteen te bewerken alsof het zachte boter of
hout was.
De Badal Mahal is een cadeau van de Silavats aan de toenmalige koninklijke familie van Jaisalmer en is ontworpen als een Tazia, een replica van het
mausoleum van Imam Hussain. De bovenste verdieping heeft een uniek dak met een koepel, die boven de stad lijkt te zweven, vandaar de naam
"Wolkenpaleis". Na een vermoeiende dag verzamelen welgestelde handelaars zich op een rustige plek op een van de binnenplaatsen en roken een
waterpijp of slurpen aan een kop thee. Buiten de stadswallen ligt het Gadsisar-meer. Het werd gebouwd door de stichter van Jaisalmer, Rawal Jaisal
Bhati en was zeer belangrijk voor de watervoorziening van de stad. De natuurlijke kom werd verhoogd om elke druppel water op te vangen. Kleine
paviljoentjes, gebouwd aan de waterkant, geven charme aan het meer. Vroeger zochten de Maharadja’s hier verkoeling tijdens de warmste dagen.
De 14de eeuwse Tilon Ki Pol, een elegante, twee verdiepingen tellende poort van gele zandsteen, werd gebouwd door de courtisane Tilon. De Maharawal weigerde de bouw ervan omdat er gezegd werd dat hij “door Tilon’s benen”
zou moeten wandelen om naar het Gadisar-meer te gaan en dat was beneden zijn waardigheid. Terwijl hij weg was, bouwde Tilon de poort toch, en om de sloop te voorkomen, werd er bovenop de poort een beeld van Vishnu
geplaatst en een tempel voor Lord Krishna gebouwd. Bada Bagh ligt op een heuvel buiten de stad en is de locatie met een indrukwekkende verzameling chhatri's van maharadja's uit de 16e tot 20e eeuw. Deze koninklijke cenotafen
zijn versierd met afbeeldingen van de heersers op zijn paard en met zijn vrouwen en staan op de crematieplaats van de maharadja. De begraafplaats biedt een prachtig uitzicht over de stad en de woestijn.
