Puskhar
Een ontmoeting tussen mens, dier en goden
© D.S.F. Production
Pushkar
Pushkar, een stad in de Indiase deelstaat Rajasthan, ligt op 14 kilometer van Ajmer in het district Ajmer. De stad is een van de oudste en meest heilige steden van India en is een belangrijk pelgrimsoord. Elk jaar wordt hier het 7 dagen durende kamelenfestival georganiseerd. Oppervlakte: 22 km² Inwoners: 21.626
Info
Pushkar
Pushkar staat bekend om haar unieke mix van diepe spiritualiteit, ontspannen
sfeer en kleurrijke woestijncultuur. De stad, gelegen aan de rand van de
Tharwoestijn, is een strikt vegetarische stad. Het consumeren van vlees,
eieren en alcohol is hier verboden. Pushkar Mela, de Pushkar kamelenmarkt,
is een van de meest spectaculaire en kleurrijke evenementen van India en is
een unieke combinatie van een gigantische veemarkt, een religieuze
bedevaart en een bruisend volksfeest.
Chittorgarh
Op weg naar Pushkar stoppen we in Chittorgarh dat tot in de 16e eeuw de trotse hoofdstad van het koninkrijk
Mewar was. Aan de rand van de stad hebben zigeuners een tentenkamp opgezet. Van oorsprong Europese
Roma leven ze in Rajasthan en staan bekend om hun nomadische levensstijl, rijke cultuur en traditionele
ambachten. Gesticht door Chitrangada Mori, veroverde Bappa Rawal, de stamvader van de Mewar-dynastie,
het fort in het midden van de 8ste eeuw. Zijn opvolgers verstevigden het fort en bouwden tempels,
monumenten en paleizen te midden van de prachtige tuinen en de talrijke vijvers. Het Chittorgarh Fort,
gebouwd op een heuvel, staat bekend om de drie historische belegeringen in 1303, 1535 en 1568 waarbij de
bewoners kozen voor Jauhar, de rituele zelfopoffering, in plaats van overgave. Het focuspunt van de vesting
is de Vijaya Stambha. In 1448 liet Maharana Kumbha deze 36 meter hoge toren bouwen om zijn overwinning
op de legers van Malwa en Gujarat te vieren. De Kirti Stambha, de Toren van de Roem, is gewijd aan
Adinath, de eerste Jain Tirthankara, en is versierd met prachtige Jain-sculpturen. Het Rana Kumbha Paleis is
het oudste bouwwerk in het fort. Het Padmini Paleis, een elegant, wit paviljoen omgeven door het Lotusmeer,
was het zomerverblijf van de Maharani en haar hofdames. Het is legendarisch vanwege het verhaal over de
ontmoeting tussen Rani Padmini en Sultan Alauddin Khilji. De Sultan was zo geobsedeerd door schoonheid
van de koningin, dat hij eiste haar te zien maar omdat een Rajput-koningin zich niet aan vreemden mocht
tonen, liet de Maharana toe dat Alauddin Khilji haar weerspiegeling via een spiegel kon zien. De aanblik van
haar schoonheid heeft de sultan zo verblind dat hij besloot het fort aan te vallen om haar te bemachtigen. Dat
leidde tot de val van het fort en de massale zelfopoffering van Padmini en duizenden andere vrouwen.
De Kumbha Shyam-tempel, gekend om zijn Indo-Arische architectuur, is gewijd aan de hindoegod Vishnu.
Pushkar, ook de "Rozentuin van Rajasthan" genoemd wordt van het district Ajmer gescheiden door de Nag Pahar, de Slangenberg. Tijdens het zevendaagse evenement Pushkar
Mela, samenvallend met Karthika Purnima, de volle maan in november, verandert deze rustige, spirituele woestijnstad in 's werelds grootste kamelen- en veemarkt en in een
levendig festival met cultuur en bizarre wedstrijden.
Vanuit de vierwindrichtingen zakken Raika’s, de kameelhoeders, met hun karavaan naar de Pushkar Mela Ground en de omliggende duinen af. Aan de rand van de stad, tussen de duinen, hebben de ze hun tenten opgezet. Ze
dragen een lange tuniek en de traditionele, lange doek die rond de taille wordt gewikkeld en tussen de benen door wordt gehaald, waardoor een losse broek ontstaat. Ze zijn niet allen herkenbaar aan maar ook trots op hun
indrukwekkende snorren en enorme tulbanden. Deze tien meter lange roze, oranje of rood stof wordt tot een waar kunstwerk om het hoofd gedraaid. Een tulband is niet alleen mode, hij beschermt tegen de zon en geeft aan wat je
sociale status is en uit welke kaste je komt. Gehurkt rond een houtvuurtje, bereiden ze hun avondmaal en drinken thee. Overal zijn kamelen te zien. Een dik touw van kamelenwol of geitenhaar houdt de twee voorpoten van
sommige dieren dicht bij elkaar. Zo kunnen ze zich moeilijk verplaatsen. Bij anderen is één voorpoot dubbelgevouwen en bij de knie vastgebonden. Dit wordt gedaan bij jonge, onrustige kamelen, of mannetjes die in de bronsttijd
zitten, en die de neiging hebben om ver weg te rennen of om te vechten.
Van de meer dan vijfhonderd tempels in Pushkar, is de Jagatpita Brahma Mandir met een vierhoofdig beeld van Brahma, een van de voornaamste. Op de top van de
Ratnagiri Hill, te bereiken via een steile klim of met de kabelbaan, staat de Savitri Mata Mandir, gewijd aan de godin Savitri, de eerste vrouw van de god Brahma en wordt de
bezoeker beloond met weergaloze uitzichten over de stad en de woestijn.
Op de heuvel ontmoeten we een Saddhu. Eenzaam en in diepe meditatie verzonken staart hij in de verte en reciteert mantra's.
Als de zon ondergaat, kleurt de hemel oranjerood. De lichtreclames weerspiegelen zich in het meer. De kraampjes blijven open. Voor degene die liever slapen zullen
oordopjes welkom zijn. Vele pelgrims hebben niet voldoende geld om een kamer te huren. Zij brengen de nacht op straat door.
Noch voor het dag is, veranderen de straten van Pushkar in een doolhof van kraampjes waar handgeweven textiel en zilveren sieraden tot lederen kamelentassen en lokaal handwerk te koop wordt aangeboden. Een massa volk
wringt zich door de nauwe straatjes. Er wordt druk onderhandelt en geboden op de koopwaar. Handelaren beleven gouden dagen.
De vrouwen dragen de wijde traditionele rok met een kort bloesje in felle kleuren als rood, oranje en roze, een absolute explosie van kleur. Over het hoofd dragen ze een lange, sjaal als teken van respect en bescheidenheid. Deze is
versierd met glinstertjes en afgewerkt met goud- of zilverkleurig lintwerk. De armen zijn van pols tot schouder bedekt met witte of ivoren armbanden. Zilveren kettingen, neusringen, oorbellen en rinkelende enkelbanden maken de
feestelijke look compleet.
Bij de tandarts zit een rij kameeldrijvers te wachten om behandeld te worden. Dat is een normaal beeld op de markten in steden en dorpen. In het hart van de stad staan de Varaha-tempel, gewijd aan de hindoegod Vishnu en de
Rangji Mandir, gewijd aan Lord Rangji, een incarnatie van de god Vishnu. De enorme toegangspoort poort is versierd met honderden beelden van goden en mythologische figuren en binnen staat een indrukwekkende, met goud
beklede pilaar.
De snor is een diepgeworteld symbool van mannelijkheid, eer en sociale status. Voor de Rajput-gemeenschap was de snor historisch gezien een teken van dapperheid op het slagveld die enkel afgeschoren wordt als hij verslagen
was of als teken van diepe rouw. De snorrenwedstrijd met als doel de titel van de "meest indrukwekkende snor", is dan ook een populair onderdeel van het festival. Sommige deelnemers hebben snorren die meerdere meters lang zijn.
Een goedgevormde, goedverzorgde omhoog gekrulde snor straalt autoriteit en respect uit en wordt tijdens de wedstrijd trots uitgerold voor het publiek en de jury. De verschillende stijlen en krullen verraden de regionale achtergrond of
kaste van een man.
De Samidheshwara Mandir is de indrukwekkendste tempels in het fort. Drie ingangsportalen leiden naar een centrale hal met een gigantische beeld van
Shiva. Het beeld heeft drie gezichten die de verschillende aspecten van de godheid symboliseren: de schepper, de vernietiger en de bewaarder. In 1428
werd de tempel grondig gerestaureerd door Maharana Mokal van de Sisodia-dynastie, waardoor hij ook bekendstaat als de Mokal-tempel.
Chittorgarh is een plek waar de schoonheid van de architectuur en de wreedheid van de geschiedenis onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Onder het
zachte schijnsel van de maan kan je je moeilijk voorstellen dat deze serene heuvels het toneel waren van drie bloedige belegeringen waarbij de Rajputs de
dood verkozen boven de schande van de overgave en de mannen in hun saffraankleurige gewaden de dood tegemoet reden terwijl de vrouwen het vuur
instapten.
Op weg naar Pushkar houden we halt voor het zoveelste bruiloft. In stoet
en vergezeld door dansende familieleden en vrienden is de bruidegom,
een Sikh uit een zeer begoede familie en uitgedost als een koninklijke
krijger, op weg naar zijn bruid. De favoriete tijd om te trouwen in
Rajasthan is tussen september en november.
Het meer, Pushkar Sarovar, is een van de heiligste wateren voor de hindoes. Het wordt vaak de "Tirtha Raj" genoemd, wat de "koning van de pelgrimsoorden" betekent. Een
pelgrimstocht naar het meer, is voor elke hindoe een voorname taak tijdens zijn leven. Pelgrims van over gans India komen naar deze heilige plaats afgezakt. Bij een van de ghats
dompelen ze zich 3 maal volledig onder in het heilige water om hun zonden weg te wassen en ze vullen kleine flesjes, die naar huis meegenomen worden, omdat het water
huidzieken en andere kwalen zou genezen. De aanwezigheid van armen, bedelaars en mensen met een fysieke beperking is een diep geworteld onderdeel van het festival in
Pushkar. Hun gezicht en lichaam worden met een wit poeder ingestreken. Voor de pelgrims is het festival niet compleet zonder het delen van maaltijden, het wegschenken van
dekens en het uitdelen van aalmoezen aan de lange rijen minderbedeelden die langs de wegen naar de ghats zitten. De dag van deze 4 Saddhu in Asana-houding bestaat uit
yoga en spirituele oefeningen. Ze bezitten niets en zijn voor hun eten volledig afhankelijk van donaties en aalmoezen. Ze dragen eenvoudige saffraankleurige of witte kledij. Velen
laten hun haar onbehandeld groeien in dreadlocks. Een van hen draagt een drietand, het symbool van Shiva en het teken van zijn toewijding en spirituele kracht.
Op dag 2 staat het "Schip van de Woestijn" centraal in een mix van handel en entertainment. De kamelen worden van kop tot teen versierd met kleurrijke kwastjes en pomponnetjes, geborduurde zadels en zilveren enkelbanden. De
vacht van sommige dieren werd geschoren en vertoont complexe patronen geschoren. Op de Mela Ground vinden de races plaats. Het is een chaotisch en spectaculair gezicht om de kamelen op topsnelheid door het zand te zien
galopperen, aangemoedigd door het luidruchtig publiek. De handel, meestal op dag 3, gebeurt in de omliggende zandduinen. Camions brengen paarden, schapen, geiten en runderen naar de jaarmarkt. Naast het verkopen en
aankopen van jonge kamelen is Pushkar bekend om de handel in Marwari paarden, herkenbaar aan hun unieke, naar binnen krullende oren die elkaar aan de bovenkant raken. Om de prijs op te drijven demonstreren de fokkers de
snelheid en de elegantie van de dieren. Gehurkt discussiëren de mannen over de prijs. Om de prijs geheim te houden, wordt de koop bezegeld met een handdruk verborgen onder een doek.
In de namiddag is het stadium “The placet to be”. De optredens starten met een militaire taptoe. Lokale artiesten voeren traditionele dansen uit waaronder de Kalbelia, de slangendans en spelen op authentieke instrumenten.
Spectaculaire kamelenraces en paardenkoersen, waarbij allerlei behendigheidsproeven worden uitgevoerd, trekken veel bekijks op de Mela Ground.
Het festival staat bekend om zijn humoristische en unieke competities, naast worstelen en koorddansen is er ook een tulband-knoopwedstrijd en een wedstrijd voor de langste snor met als doel de titel van de "meest indrukwekkende
snor". De snor is een diepgeworteld symbool van mannelijkheid, eer en sociale status. Voor de Rajput-gemeenschap was de snor historisch gezien een teken van dapperheid op het slagveld die enkel afgeschoren wordt als hij
verslagen was of als teken van diepe rouw. Sommige deelnemers hebben snorren die meerdere meters lang zijn. Een goedgevormde, goedverzorgde omhoog gekrulde snor straalt autoriteit en respect uit en wordt tijdens de wedstrijd
trots uitgerold voor het publiek en de jury. De verschillende stijlen en krullen verraden de regionale achtergrond of de kaste van de man.
Pushkar
Nog voor de avond invalt lopen vele Raika’s met hun kamelen trots terug naar hun dorp. Ze keren niet alleen terug met geld, maar ook met verhalen over overwinningen en de wetenschap dat hun kamelenfoklijn een van de beste is
gebleken.
